• چهارشنبه، ۱۲ آذر ۱۳۹۹
  • الأربعاء، 16 ربيع ثاني 1442
  • Wednesday, 2 December 2020

بررسی دیدگاه رشید رضا و محمد بن عبد الوهاب پیرامون تأویل صفات خبری

چکیده: تأويل از مباحث بنياديني است كه تا حدودی وجه افتراق و امتياز انديشه‌هاي سلفي و غيرسلفي، به موضع گيري در باره آن بستگي دارد، در اين مقاله به این موضوع که از مهمترين موضوعات کلامی مذاهب اسلامي است، پرداخته مي‌شود، به ويژه آنکه تأویل نقش زيربنائي در باورهاي توحیدی را دارد و همچنين منشأ بسياري از اختلافات مذاهبي به شمار مي‌رود. از اين رو نگارنده در صدد است به مواردي بپردازد كه اختلافات و اشتراكات پيرامون موضوعات ياد شده از ديدگاه محمد بن عبدالوهاب و رشيدرضا[2] به عنوان دو شخصیت متأثر در جهان اسلام، بر جسته گردد و ميزان ...

«رجب و شب آرزوها»

بسم الله الرحمن الرحيم پر واضح است كه نزد خداوند متعال ماهها از لحاظ فضيلت با هم برابر نيستند. روايات حاكي از اين است كه برخي از ماهها داراي فضيلت خاصي مي‌باشند،كما اينكه برخي روزها و شبها داراي ويژگي مخصوص به خود مي‌باشند، با حلول ماه رجب المرجب و در پيش بودن ليلة الرغائب در اين نوشته در پي بيان مقداري از فضائل ماه رجب و ليلة الرغائب هستيم. 1)رجب ماه خدا قال رسول الله (صلي الله عليه و آله): «رجب شهر الله و شعبان شهري و رمضان شهر امتي[1]» رسول خدا در ضمن حديث مفصلي به جايگاه اين ماه ...

«جایگاه سنت در مباني فقه شافعی»

«بسم الله الرحمن الرحیم» چکیده در این نوشتار روش و منهج استنباط از «سنت» از منظر شافعی که یکی از منابع مشترک بین مذاهب اسلامی است، بازکاوی می شود که در ابتداء مفاهیم دخیل در فهم مقاله بیان می گردد و سپس متد و روش مذهب شافعی در برداشت از سنت را متذکر می شویم و بعد از آن نقد مختصری بر روش شافعی در این زمینه بیان می گردد. واژگان کلیدی: سنت، کتاب، نسخ، خبر واحد، خبر مرسل اهل سنت در اخذ احکام اسلامی، از منابع و مصادر متعددی بهره می برند که بعضی از آنها مشترک بین تمام ...

نگرشی بر شخصیت و سیره ی علمی استاد مطهری

بنگر که چه گونه برخی را بر برخی دیگر برتری دادیم.البته، درجات و برتری های اخروی[آن ها]بزرگ تر است».[17(اسراء):21] جهان آفرینش،تجلّی علم و قدرت و عنایت خداوند است.بدین جهت بر قائمه ی عدل و حکمت،استوار،و از نهایت اتقان و جمال،برخوردار است. جهان،دارای دو قسم کثرت و گوناگونی است:یکی کثرت طولی-که در اصطلاح فلاسفه،از آن به«عالم عقل و مثال و طبیعت»یاد می شود-و دیگری،کثرت عرضی-که در عالم طبیعت،به روشنی نمایان است-.انواع و اصناف و افراد مختلف در دنیای جماد و نبات و حیوان از این قبیل است. بدون شک این تکثرها و تفاوت ها،اسباب و عللی دارد که برخی طبیعی و ...

نگاهی گذارا به کتاب«احکام السلطانیۀ»وحیطۀ ولایت حاکم

یکی از کتبی که به بحث ولایت حاکم پرداخته و حدود اختیارات او را بیان نموده کتاب«احکام السلطانیۀ» ماوردی[1] شافعی(م450ه) است. پيش از ماوردى دربارۀ حكومت و سياست اسلامى كتابى نوشته نشده است. البته ابويوسف، شاگرد ابوحنيفه، اولين كسى است كه در حوزۀ خلافت در كتاب الخراج خود سخن گفته، اما او به صورت جسته و گريخته تنها به اخلاقياتى كه باید خليفۀ رسول خدا داشته باشد پرداخته است. ابويعلى محمد بن حسين الفرا (م458) نيز احكام السلطانيه نوشته است، كه در موارد بسيارى شباهت به كتاب ماوردى دارد به طورى كه گاه جملات او عينا جملات ماوردى است. تنها ...

نگاهی به کتاب میزان الاعتدال و مؤلف آن

واحد پژوهش موسسه مذاهب اسلامی کلید واژه: ذهبی؛ میزان الاعتدال؛ ضعفا؛ محدثین صادق ابو عبداللّه‏ محمد بن احمد بن عثمان معروف به ذهبى (م 748 ق) از بزرگان علم حدیث اهل سنت به شمار می رود. وی دارای تالیفات متعددی همچون: ميزان الاعتدال‏، الكاشف في معرفة من له رواية في الكتب الستة، المغنى فى الضعفاء، سير اعلام النبلاء و تاريخ الاسلام است. ذهبى معاصر ابن تيميه و شاگرد او بوده، هر چند در برخى مسائل با ابن تيميه مخالفت كرده است. از ویژگی های بارز ذهبی تعصب اعتقادی اوست؛ تعصبی که از دید شاگردان وی همچون «تاج الدین سبکی» مولف ...

نگاهی به کتاب الوافی

کلید واژه: الوافی، الکافی، فیض کاشانی، کتب اربعة پس از وفات شیخ طوسی(م460ه) حدیث شیعه دچار رکودی شد که از قرن ششم تا آغاز قرن یازدهم هجری و ظهور محمدون ثلاث دوم ادامه یافت. از این رو این پنج قرن را می توان «دوران فترت» یا دوران رکود حدیث شیعه نامید. در این مقطع تنها شاهد تعدادی تک نگاری های حدیثی در زمینه های مختلف هستیم اما هیچ جامع حدیثی ای تدوین نیافت. از آنجا که کتب اربعه هیچ یک به تنهایی دانشمندان را از مراجعه به سایر کتب حدیثی بی نیاز نمی کرد؛ از قرن یازدهم به بعد در ...

نگاهی به دیدگاه رجالی ابن حبان در مورد حضرت امام جعفر بن محمد الصادق(علیهما السلام) و حضرت رضا(عليه آلاف التحیّة والثناء)

نوشته ی: واحد پژوهش مشرب ابن حبان در جرح و تعدیل یکسان نبوده، وی در تعدیل در زمره ی متساهلین و در جرح در زمره ی متشددین بوده که وجود چنین رویه ای جرح و تعدیل وی را دچار مشکل ساخته، تا آنجا که وی بر برخی مشایخ نیز تاخته که چنین امری واکنش بزرگان حدیثی را بر انگیخته است. به عنوان نمونه «عبدالحی لکنوی» در کتاب: «الرفع و التکمیل» در ایقاظ 19در ذیل عنوان : «فی لزوم التروی و النظر فی قبول جرحهم للراوی»، به جرح ابن حبان نسبت به «عارم» شیخ بخاری پرداخته و واکنش ذهبی به این ...

نگاهی به خطبه شعبانیه

پیامبر گرامی اسلام «صلی الله علیه وآله» در آخرین جمعۀ ماه شعبان خطبه ای[1] راجع به ماه رمضان بیان فرمودند که توجه و عمل به آن دستورات والای اخلاقی برای میهمانان ماه خدا ضروری است. ویژگی های ماه رمضان از لسان پیامبر اکرم «صلی الله علیه وآله» 1- ماه برکت و رحمت و مغفرت که با فضیلت ترین ایام است: «أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ»: ای مردم ماه خدا با بركت و رحمت و بخشش گناهان نزديك است؛ «شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ أَفْضَلُ الشُّهُور»: ماهى كه نزد خدا برترين ماه‏ها است؛ «وَ ...

نگاهی به حدیث «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة»

يكى از علل و اسباب توجه و اهتمام مسلمانان به اصل مسئله امام شناسى بطور عموم و به شناخت ائمه برحق و واجد شرايط همه ‏جانبه- علمى و عملى و اخلاق و تقوائى- از جمله امام مهدى منتظر، محمد بن الحسن العسكرى بخصوص، حديث شريف «من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلية» و احاديث مشابه و هم‏ مضمون است كه بموجب آن سهل‏ انگارى و بى ‏تفاوتى يا سماجت و عصبيّت نسبت بشناخت امام زمان واجد شرايط هر زمانى تهديد به مرگ جاهلى و منتهى شدن به حشر و نشر با بت‏ پرستان و مشركين خواهد شد. ...