• شنبه، ۹ اسفند ۱۳۹۹
  • السبت، 15 رجب 1442
  • Saturday, 27 February 2021

صحبت كردن زن و مرد نامحرم با يكديگر از ديدگاه قرآن كريم چگونه است؟

صحبت كردن زن و مرد نامحرم با يكديگر از ديدگاه قرآن كريم چگونه است؟

پاسخ : اصل صحبت كردن از نظر شرعى مانعى ندارد و زن و مرد مى ‏توانند در حدّ معمول با يكديگر سخن بگويند همانطور كه قرآن كريم در بعضى از آيات به اينگونه موارد اشاره كرده است. در جريان حضرت موسى‏ عليه السلام و دختران حضرت شعيب مى‏ فرمايد: «قال ما خطبكما قالتا لانسقى حتى يصدر الرعاء و ابونا شيخ كبير» ؛ [1] موسى به آن دختران گفت: كار شما چيست؟ (و چرا گوسفندان خود را آب نمى ‏دهيد؟) گفتند ما آنها را آب نمى ‏دهيم تا چوپان‏ ها همگى خارج شوند و پدر ما پيرمرد كهنسالى است. (و قادر به اين كار نيست).
در ادامه آيه، سخن گفتن دختران حضرت شعيب با موساى پيامبر را بيان مى ‏نمايد: «قالت انّ ابى يدعوك ليجزيك اجر ما سقيت لنا» ؛ [2] يكى از دختران به موسى گفت: پدرم از تو دعوت مى ‏كند تا مزد آب دادن (به گوسفندان) را كه براى ما انجام دادى به تو بپردازد. اين آيات به خوبى بيانگر صحبت كردن پيامبر خدا حضرت موسى با دختران شعيب‏ عليه السلام است در حالى كه آنان نسبت به يكديگر نامحرم بودند.
در يكى ديگر از آيات الهى، خداوند به مسلمانان دستور مى ‏دهد كه: «و اذا سألتموهنّ متاعاً فاسئلوهنّ من وراء حجاب ذلكم اطهر لقلوبكم و قلوبهنّ» ؛ [3] و هنگامى كه چيزى از وسايل زندگى را به عنوان عاريت و امانت از آنان (همسران پيامبر) مى‏ خواهيد از پشت پرده بخواهيد. اين كار براى پاكى دل‏هاى شما و آنها بهتر است.
پرواضح است كه وقتى از شخصى چيزى خواسته شود صحبت‏ هاى معمولى هم در بين هست و ممكن است بين دو طرف گفت‏وگويى انجام گيرد و قرآن به مسلمانان دستور داده كه اينگونه ارتباط، غير مستقيم و از پشت پرده با همسران پيامبر اكرم‏ صلى الله عليه وآله باشد.
در آيه ديگرى خطاب به همسران آن حضرت مى‏ فرمايد: «و قلن قولاً معروفاً» ؛ [4] شما اى همسران پيامبر، سخن شايسته بگوييد.
اين آيات و آيات ديگر همه بيانگر اين است كه اصل سخن گفتن زن و مرد نامحرم با يكديگر اشكالى ندارد؛ آن‏چه كه نبايد در اين بين انجام شود آن است كه:
سخن گفتن به گونه اى نباشد كه زمينه فساد و شهوت فراهم شود و سبب غفلت از ياد خدا و مبتلا شدن به گناه گردد.
اسلام با حضور زنان در جامعه و ارتباطات سالم آنان هيچ مشكلى نمى‏ بيند بلكه نهايت دقت در حفظ رابطه سالم بايد انجام گيرد تا باعث تزلزل خانواده و شهوت‏رانى در جامعه نگردد.
خداوند متعال خطاب به همسران پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه وآله مى ‏فرمايد: «يا نساء النبى لستنّ كاحد من النساء ان اتقيتن فلا تخضعن بالقول فيطمع الذى فى قلبه مرض و قلن قولا معروفاً ؛ اى همسران پيامبر! شما همچون يكى از زنان معمولى نيستيد اگر تقوا پيشه كنيد، پس به گونه ‏اى هوس ‏انگيز سخن نگوييد كه بيمار دلال در شما طمع كنند و سخن شايسته بگوييد.
مفسران در تفسير اين آيه شريفه بيان كرده ‏اند كه خداوند زنان را از خضوع در قول يعنى رقيق كردن و نرم كردن صدا به گونه ‏اى حرف زدن كه مريض دلان به سوى آنان رغبت نمايند بازداشته و به همين دليل همسران پيامبر را از اين كار نهى كرده است. [5]
قرطبى در تفسير آيه مى‏ نويسد: «فى القلب علامة بما يظهر عليه من اللين كما كانت الحال عليه فى نساء العرب من مكالمة الرجال بترخيم الصوت و لينه مثل كلام المريبات و الموسات فنهاهنّ عن مثل هذا».[6]
گرچه خطاب ظاهرى آيه شريفه به همسران پيامبر اكرم است اما مختص به آنان نيست و بيانگر نحوه ارتباط و سخن گفتن زن و مرد نامحرم با يكديگر است و به تعبير مفسر بزرگ اهل‏سنّت ابن كثير:
«هذه آداب امراللَّه تعالى بها نساء النبى‏صلى الله عليه وآله و نساء الامة تبع لهن فى ذلك» ؛ [7] اين آدابى است كه خداوند به همسران پيامبر اكرم دستور داده است و زنان امت پيامبر در اين دستور، تابع همسران پيامبرند.
خلاصه اينكه: اسلام گرچه با حضور زنان در جامعه مخالف نيست و آنان را از روابط سالم در جامعه اسلامى و حضورشان در اجتماع نهى نكرده است اما بسيار تأكيد فرموده است كه اين روابط، سالم بماند و به هوس‏ ها و شهوت‏ ها آلوده نگردد. و در نحوه سخن گفتن به گونه اى سخن گفته نشود كه بيماردلان سوء استفاده كنند.”

پاورقي
“[1] سوره قصص، آيه 23.
[2] همان، آيه 25.
[3] سوره احزاب، آيه 53.
[4] همان، آيه 32.
[5] التبيان فى تفسير القرآن، شيخ طوسى، ج 8، ص 338، ناشر مكتب الاعلام الاسلامى؛ مجمع البيان، ج 8، ص 155، طبرسى، موسسه اعلمى بيروت.
[6] الجامع الاحكام القرآن، قرطبى ج 14، ص 177 ،20 جلدى، داراحياءالتراث العربى.
[7] تفسير القرآن العظيم، ابن كثير، ج 3، ص 490، چاپ دارالمعرفة بيروت، 4 جلدى.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code